Chuyển động lớp 5 - Phương pháp giải bài toán chuyển động trên dòng nước

Ngày đăng: 29/10/2020

Bài toán “Chuyển động dòng nước” là dạng toán hay và thú vị trong chương trình toán lớp 5. Ở dạng toán này, các con không chỉ tiếp cận với các đại lượng quãng đường, vận tốc, thời gian đơn thuần mà sẽ được làm quen với vận tốc xuôi dòng, vận tốc ngược dòng và vận tốc dòng nước. Điều này đem đến không ít khó khăn cho các con trong quá trình học. Hiểu được điều đó, thầy Nguyễn Thành Long đã biên soạn và gửi tặng các con video bài giảng trực tuyến về dạng bài tập này.

1. Kiến thức cần nhớ

Một số công thức cần nhớ:

  1. Vận tốc xuôi dòng = vận tốc thực + vận tốc dòng nước.

Vận tốc ngược dòng = vận tốc thực - vận tốc dòng nước.

  1. Vận tốc thực = (vận tốc xuôi dòng + vận tốc ngược dòng) : 2.

 Vận tốc dòng nước = (vận tốc xuôi dòng - vận tốc ngược dòng) : 2.

  1. Vận tốc thực = (vận tốc xuôi dòng + vận tốc ngược dòng) : 2.

Vận tốc xuôi dòng - vận tốc ngược dòng = vận tốc dòng nước x 2.

Chú ý:

- Vận tốc thực của vật chính là vận tốc của vật khi nước yên lặng.

- Trên cùng một quãng đường thì vận tốc và thời gian là hai đại lượng tỉ lệ nghịch.

2) Một số dạng bài tập Chuyển động trên dòng nước

Dạng 1: Tính vận tốc xuôi dòng, vận tốc ngược dòng, vận tốc thực hoặc vận tốc dòng nước.

Dạng 2: Tính thời gian đi xuôi dòng hoặc thời gian đi ngược dòng.

Dạng 3: Tính độ dài quãng đường.

3) Bài tập

Bài 1. Vận tốc dòng nước là 3km/h. Vận tốc của cano (khi nước đứng yên) là 15km/h. Tính vận tốc của cano khi nước ngược dòng và xuôi dòng.

Hướng dẫn giải.

Vận tốc của ca nô khi đi xuôi dòng là: 15 + 3 = 18 (km/giờ)

Vận tốc của ca nô khi đi xuôi dòng là: 15 - 3 = 12 (km/giờ)

Đáp số: 18 km/giờ; 12 km/giờ.

Bài 2. Một cano khi đi ngược dòng từ A đến B mỗi giờ đi được 10km. Sau 8 giờ 24 phút đi đến B. Biết vận tốc dòng chảy là 2km/h. Hỏi cano đó đi xuôi dòng từ A đến B mất bao nhiêu thời gian?

Chú ý:

S = v $\times $ t = vxuôi $\times $ txuôi = vngược $\times $ tngược

Hướng dẫn giải.

Đổi 8 giờ 24 phút = $\frac{42}{5}$ giờ.

Quãng đường AB dài là: $10\times \frac{42}{5}=84$ (km)

Vận tốc ca nô đi xuôi dòng là: $10+2\times 2=14$ (km)

Cano đi xuôi dòng từ A đến B mất số thời gian là: 84 : 14 = 6 (tiếng)

Bài 3. Một cano đi xuôi dòng từ A đến B với vận tốc 50km/h. Đi ngược dòng từ B về A với vận tốc 40km/h. Tổng thời gian cả đi và về là 3,6 giờ. Tính độ dài quãng đường AB.

Tóm tắt.

vxuôi = 50km/h

vngược = 40km/h

txuôi + tngược = 3,6 giờ

Chú ý.

vxuôi $\times $ txuôi = vngược $\times $ tngược

nên $\frac{{{v}_{X}}}{{{v}_{ng}}}=\frac{{{t}_{ng}}}{{{t}_{x}}}$

Hướng dẫn giải.

Cách 1. Khi S không đổi, vận tốc và thời gian là 2 đại lượng tỉ lệ nghịch

$\frac{{{v}_{X}}}{{{v}_{ng}}}=\frac{{{t}_{ng}}}{{{t}_{x}}}=\frac{5}{4}$

Do đó thời gian đi xuôi dòng là: $3,6:\left( 4+5 \right)\times 4=1,6$ (giờ)

Vậy độ dài quãng đường AB là: $50\times 1,6=80$ (km)

Cách 2.

AB = vxuôi $\times $ txuôi $\Rightarrow {{t}_{X}}=\frac{AB}{50}$

AB = vngược $\times $ tngược $\Rightarrow {{t}_{ng}}=\frac{AB}{40}$

Mà tổng thời gian cả đi và về là 3,6 giờ do đó:

$\frac{\text{AB}}{50}+\frac{\text{AB}}{40}=3,6$

$\frac{9}{200}\times \text{AB}=3,6$ nên AB = 80 (km)

Vậy quãng đường AB dài là 80km

Bài 4. Một cano đi xuôi dòng từ A đến B mất 1 giờ 45 phút, đi ngược dòng từ B đến A mất 2 giờ. Vận tốc dòng nước là 3km/h. tính vận tốc riêng của cano.

Hướng dẫn giải.

Đổi 1 giờ 45 phút = $\frac{7}{4}$ giờ.

Trên cùng quãng đường, vận tốc và thời gian là 2 đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau.

Do đó: $\frac{{{v}_{X}}}{{{v}_{ng}}}=\frac{{{t}_{ng}}}{{{t}_{x}}}=\frac{8}{7}$

Nếu coi vận tốc xuôi dòng là 8 phần bằng nhau thì vận tốc ngược dòng là 7 phần như thế.

Do đó 2 lần vận tốc dòng nước là 1 phần.

Mà vận tốc dòng nước là 3km/h nên 1 phần có giá trị là: $3\times 2=6$ (km/h)

Vận tốc cano khi đi xuôi dòng là: $6\times 8=48$ (km/h)

Vận tốc cano riêng của cano là: $48-3=45$(km/h)

Vậy vận tốc riêng của cano là 45km/h.

 

 

Để giúp học sinh củng cố và mở rộng kiến thức về các phép toán, VinaStudy đã xây dựng một số bài giảng như:

Số đo thời gian

Bài tập: Bảng đơn vị đo thời gian

Vận tốc

Thời gian

Quãng đường

 

Ngoài ra, học sinh và phụ huynh có thể tham khảo thêm các chương trình học phù hợp với năng lực của từng con:

Toán lớp 5 – Chương trình cơ bản theo sách giáo khoa lớp 5.

Toán nâng cao lớp 5.

Toán tư duy và bồi dưỡng HSG lớp 5.

Luyện thi Violympic lớp 5 (2020) – thầy Long.

Ôn và luyện toán 5 – Thi giữa kì cuối kì I.

15 đề Vio Quốc gia – Toán 5.

Trạng nguyên nhí 2020.

 

Hệ thống giáo dục trực tuyến Vinastudy.vn chúc các con học tập tốt!!!

Tác giả: Vinastudy

********************************

Hỗ trợ học tập:

_Kênh Youtube:http://bit.ly/vinastudyvn_tieuhoc

_Facebook fanpage:https://www.facebook.com/767562413360963/

_Hội học sinh Vinastudy Online:https://www.facebook.com/groups/online.vinastudy.vn/

Khách hàng nhận xét

Đánh giá trung bình

5/5

(0 nhận xét)

1

0%

2

0%

3

0%

4

0%

5

0%

Chia sẻ nhận xét về sản phẩm

Viết nhận xét

Gửi nhận xét của bạn

1. Đánh giá của bạn về sản phẩm này: (*)

2. Tên của bạn: (*)

3. Email liên hệ:

3. Viết nhận xét của bạn: (*)

Gửi nhận xét

* Những trường có dấu (*) là bắt buộc.

* Để nhận xét được duyệt, quý khách lưu ý tham khảo Tiêu chí duyệt nhận xét của Vinastudy

  • Chưa có đánh giá nào!

Các tin mới nhất

Ôn thi vào 10 môn Toán - Vinastudy - Số 02: Hệ thức lượng trong tam giác vuông, tỉ số lượng giác của góc nhọn - Thầy Trần Ngọc Hà
Bổ trợ kiến thức Toán lớp 8 - Vinastudy - Số 02: Tứ giác - Hình thang - Thầy Trần Tuấn Việt
Bổ trợ kiến thức Toán lớp 7 - Vinastudy - Số 02: Giá trị tuyệt đối - Thầy Trần Ngọc Hà
Bổ trợ kiến thức Toán lớp 6 - Vinastudy - Số 02: Vận dụng tính chất chia hết của một tổng - Thầy Nguyễn Thành Long
Bổ trợ kiến thức Toán lớp 5 - Vinastudy - Số 02: Kỹ thuật tách mẫu trong bài toán tính nhanh dãy phân số có quy luật - Thầy Nguyễn Thành Long
Bổ trợ kiến thức Toán lớp 4 - Vinastudy - Số 02: Bài toán trung bình cộng (luyện tập) - Thầy Nguyễn Thành Long
Ôn thi vào 10 môn Toán - Vinastudy - Số 01: Đơn giản biểu thức căn bậc hai - Thầy Trần Ngọc Hà
Bổ trợ kiến thức Toán lớp 8 - Vinastudy - Số 01: Hằng Đẳng Thức - Thầy Trần Tuấn Việt
Bổ trợ kiến thức Toán lớp 7 - Vinastudy - Số 01: Góc tạo bởi 1 đường thẳng cắt 2 đường thẳng, 2 đường thẳng song song - Thầy Trần Ngọc Hà
Bổ trợ kiến thức Toán lớp 6 - Vinastudy - Số 01: Tính tổng dãy luỹ thừa có quy luật - Thầy Nguyễn Thành Long
Chào năm học mới